Saturday, January 8, 2011

27. GUN: Kismet

Neye niyet, neye kismet. Tel Aviv'e gidiyorum diye pijamalar, dis fircasi, elma, idman malzemeleri, kamera vev fotograf makinesi, cuzdan vs herseyi sirtima alip yola cikmisken, Timo'ya kamerasina el koydugumu soylemek maksatli otele ugrayiverdim. Donus icin nasil gelmem gerektigi konusunda fikrini de soracaktim. Gel gor ki, yagmur bastirdi, hava kapandi -ki bu beni durdurmayacakti- geri donus icin Latrun'a aksam 6'dan sonra bir otobus var, veya Ramla'dan 5:30'da. Veya geceyi orada gecirmek var. Halbuki hafta ici izin alirsam adam gibi sabahtan aksama kadar kalirim, aksam da dondugumde beni arabayla getirecek insan olur diye anlasildi. Cuma gunleri ve Cumartesi aksam 6'ya kadar Sabat. Dolayisiyla otobus seferleri cok az veya bazi bolgelerde neredeyse hic yok.

Fakat plan soyle. Yarin Halim ve oglu Adan'la capoeira, Sali gunu Timo'yla Kudus, sonra muhtemelen Persembe Tel Aviv. Bu koyluluk halini kirmam lazim.

Bugun baska ne ettim? Sehre inmeyecegim anlasilinca, gunes hemen bulutlarin arasindan cikiverdi. Pekala, kararimi bozmadim ama eve de girmedim. Gittim Ruhani Isler binasinin oradaki "Sessizlik Alani" denen yere. En guzel banklardan birine oturup kitap okudum. Sol alt kosedeki hayal metal secilen banki goruyor musunuz? Orasi:

                            

Banka oturup sola bakinca bu:

                              

Saga bakinca da bu var:
                              

Okudugum kitaptaki bir alinti da beni aldi goturdu:


"Never in my whole life have I felt as far from human perfection as now, and never has there been in me as strong and deep a desire to begin deliberate work to perfect myself towards the great ideal of moral improvement." 
Zvi Schatz, 1913. 

Soyle cevirebiliriz bunu:

"Kusursuz insandan (kavramindan) omrum boyunca kendimi hic bu kadar uzak hissetmemis, ve icimde o yuce ahlaki gelisim ideali yolunda kendimi butunlemek amaciyla planli bir calismaya girismek icin bu denli guclu ve derin bir arzu olmamisti." Zvi Schatz, 1913.

Bunu da boyle paylastim, geceyi kapatiyorum.

Friday, January 7, 2011

26. Gun: Soguklardan haz etmiyorum

Hele de hafta ici sicak, hafta sonu soguk olunca hic haz etmiyorum. O kadar bekledim bu hafta sonunu Tel Aviv'e veya Kudus'e giderim diye. Aslinda eger yagmur yagmazsa yarin Tel Aviv'e gitmeyi hala dusunuyorum. Kudus zorlar zira zaten soguk olan bir sehir, boyle bir havada daha da ruzgarli ve soguk olacaktir. Tel Aviv daha iliman, deniz kenari.

Bugun okulda hareketlilik vardi yine. Gecen hafta yapilan atolye calismasi bu hafta da var. Yani yarin yine erkenden okula gidip hazirlik yapmam lazim. Ama kalmayacam fazla. Dedigim gibi Tel Aviv'e niyetliyim yarin. Cok yazasim yok galiba bugun. Iyi madem.

Thursday, January 6, 2011

23-24-25. Gunler: Arastirma konulari daha bir belirginlesir oldu sanki?

Boyle toptan bir yazis olacak bu ve biliyorum her gun yazacagimi soyledim. Ama belirgin bir gelisme, soyleme deger onemli bir seyler olmadikca, her sey rutininde gittikce, bu yazdigim bolge oylesine tutulan bir gunluk gibi olmaya basliyor. Amac bu degildi oysa ki. 23. gunden bugune vaktimin cogunu okulda gecirdim. Birkac rapor, FGHA websitesi, is ilanlari, Amerika Orta Dogu politikasi uzerine kitabimi okumamla gecti.

Dun harika bir idman yaptim. Bel ve kalcalar dahil yukarisi tatli tatli ham. Aksam 5'ten sonra yaptim idmani, etrafta kimse kalmamisken, hava karanlik, nihayet buldugum bir cift hoparlor esliginde basladim.

Cok guzeldi; fonda Mestre Barrao Preto Velho soyluyor. Berimbau'yu yuksek sesle dinlemeyi ne kadar ozledigimi fark ettim. Ses son kertede, capoeira hareketlerini tekrarlarken, RDA'ya geldigimde Mestre Chuvisco'nun "Yuksek tekme, Cigarra!" diyen sesi kulaklarimi doldurdu. Mandingueiros'u ozledim. Idman sonrasi terli terli eve donus yolu daha bir tatli geldi.

Bugune gelelim. Bugun Hollandali bir sivil toplum orgutunden bir grup bizi ziyarete geldi. Hem koyu gezmek, hem de Baris Okulu'nun faaliyetleriyle ilgili detayli bilgi almak icin. Halim beni de toplantiya davet etti. Nadiren de olsa Ingilizce bir gorusme oldugunda kacirmami istemiyor. Bu insanlar da Kudus ve Bethlehem'de genclerle karsilasma ateolye calismalari duzenliyorlar. En az 10 gun suren aktiviteler bunlar ve aralarda cogunlukla takim sporlarina tesvik ediyorlar cocuklari. Yelken gibi. Bence cok guzel bu. (Capoeira da fena olmaz degil mi, bedene, ruha, kafaya, yaaaaa?)

Bu karsilasma calismalarinin nitelik ve niceligiyle giderek daha ilgilenmeye basladim. Israil ve Filistin topraklarinin hemen her kose basinda bir sivil toplum kurulusu var. Bir ilerleme soz konusu mu peki? Ne yaparlar, nasil yaparlar? Belirgin bir degisim nasil hissedilir? Hissedilmiyorsa niyedir? Kabaca boyle.

Pek cok konu uzerinde duruldu toplantida, genelde her iki taraf da deneyimlerinden bahsetti. Halim vev School for Peace'in deneyimleri Conjunction icin epeyce onemli tabii, hem bolgeyi ve insanlari cok daha iyi tanidiklari ve dilleri bildikleri, hem de bu isi cok daha uzun zamandir yapiyor olduklari icin. Yabanci olacak karsilasma calismalari duzenlemeleri bolgenin yerlileri ve katilimcilar tarafindan nasil karsilaniyor diye sordugumda aksi bir tepkiyle karsilasmadiklarini, tersine konuyla ilgili olduklari icin ve "olabildigince objektif" bir goze sahip olabileceklerinden (bunun ne demek olabilecegi h ala muallakta) araci olmalarina neredeyse minnettar olduklarini soylediler. Bu noktada ben ne kadar yanli veya ne kadar tarafsiz olabildiklerini sordum. Halim de bana nicin yanli olmaya cekindigimi sordu. Ben de taraf turmak ile ve yanli olmanin (Ingilizce'de taking sides ve being biased arasindaki fark) birbirlerinden cok farkli olduklarini, yanli olmanin bazi seyleri hakli cikarma riski tasidigini, taraf tutmanin ise bazen kacinilmaz fakat durumdan duruma degisebilecegini soyledim. Zor bir akil hali. Neyse, bu Hollandali organizasyonun karsilastigi en buyuk zorluklardan biri dil engeli. Katilimcilarin hepsinin Ingilizce biliyor ve kendilerini Ingilizce ifade edebiliyor olmalari gerekiyor. Bu noktada Halim bize, bir kisinin Ingilizce seviyesiyle, soz konusu etkinlikte ne kadar uretken, faydali olabilecegi, sosyal bir degisim yaratma iradesinin ne derece kuvvetli oldugu ayni duzeyde olamayabiliyor. Bu durumda da Ingilizce bariyeri katilimci kalitesini onemli duzeyde etkileyebiliyor.

Hollandali grup, bazi atolye calismalarina Belcika-Fransizi, Hollanda-Eritreli, ve Etiopyali Yahudi birilerini de getirdiklerini soyledi. Uzerinde cok fazla konusamadik ama tekrar gorustugumuzde bu katilimlarin calismayi nasil etkiledigi konusunda onlarla daha detayli konusmayi cok istiyorum.

Toplantida ayrica ezen, ezilen (pasif) ve bir sure sonra itaatsiz olabilecek itaat eden (aktif) kavramlari uzerine de konusuldu. Ustune bir de ezilenin, ezeni bu yukunden kurtarma sorumlulugu geldi. Bu konuda daha cok okuma yapmam gerek. Genel bir bilgim olsa da, henuz yabancisi oldugum kavramlar bunlar.

Yahudi ve Filistinli kimliklerinin bu atolye calismalarinda nasil carpistigi, karsi karsiya geldigi de ilginc konular arasindaydi. Yani bir karsilasma calismasindaki asamalar. Kabaca her iki tarafin birbirine cesitli suclamalarla saldirmasiyla basliyor, saldirilan taraf grubun kimliginin dagilmakta oldugunu fark ettiginde once savunmaya cekilip sonra karsi ataga geciyor, bunu takip eden moral cokusu, umutsuzluk sonrasinda, tam da bu umutsuzlugun bogucu yogunlugu dolayisiyla umut doguyor. Yani diyalog, ortaklasa fikir ve eylem ihtimalleri uzerinde konusuluyor, taraflar birbirlerini dinlemeye daha acik gorunuyorlar. Enteresan bir gozlem ve elbette her atolye calismasi boyle sonuclanmiyor. Odayi terk edip bir daha donmeyen, aglayan da cok. Agir bir konu, hele ki her iki taraftan da insanlar birilerini kaybettiyse veya butun Araplar neredeyse terore meyilliymis gibi geliyor, kendi ic sorunlarini dahi -mesela kadin haklari- halledemezken..., veya Hitler soykirimda geriye Yahudi birakti ki onlar simdi nicin bunca Yahudi'nin hakli olarak olduruldugunu anlayabilsinler gibi son derece densiz ve terbiyesiz, fakat bariz bir sekilde can yakmaya adanmis yorumlar bas gosterirse. Iyi sonuclara geri donersek, bu tip durumlarda Israilli grup ezen olduklari gercegi ve bu konuda nasil bir sorumluluk almalari gerektigiyle yuzlesirken, Filistinli grup da, intihar saldirilari, siddet ve teror saldirilari konusundaki sorumluluklariyla yuzlesmeye calisiyor. Oz elestiri bu anlamda onemli bir konu. Grup kimligin karsi tarafca eziliyorken, onlarin karsisinda oz elestiri yapmak zorlasiyor, tek vucut olup grubu guclendirmek daha onemli bir misyona donusuyor. Bu her iki grup icin de boyle. Sorumluluklari kabul ederken karsi grubun bunu bir zayiflik ve boynu bukuk bir ozur olarak gormesi korkusu yuzunden, karsilikli oz elestiri ve buradan yola cikilarak olusturulacak eylem plani ihtimali guclesiyor. Zor ve ilginc konular.

Gunu markete gidip yiyecek alisverisiyle bitirdik. ISRAIL'DE ARABA KULLANMAYA BAYILIYORUM! Yollar cok guzel ve keyifli. Hava da seker tabii. Timo'nun Svivo diye (adini muhtemelen yanlis soyluyorum yine) bir arkadasi geldi Almanya'dan. 2 hafta bizimle kalacak. Koln'de zihin ozurlu cocuklarin egitildigi bir merkezde calisiyormus. Iyi yemek yapiyor, vejetaryen ve de mutfak aliskanliklari goz yasartacak kadar iyi. Tencerede kalan yemegi ayri bir kaba alip uzerini de strecle kapatiyor vs vs! Bunun serefine ben de aksam bize guzel bir mantarli spagetti yaptim, tabii ki kedileri de besledim. Acayip yuzsuz oldular yalniz, ve de saldirgan. Elimi tabagi almak veya geri koymak icin her goturdugumde koluma tirmanmaya calisiyorlar. Bu da pence demek. Acitiyor.

Son olarak guzel bir haber. Friends of the Earth Middle East baskani Gidon Bromberg'le, Miami'deki hocam Eugene Rothman sayesinde randevulastim. Ay sonu roportaja gidiyorum. Heyecan basti, iyi hazirlanmam lazim, evet.

Monday, January 3, 2011

22. Gun: Uretkenlik yoruyor yahu!

Niye uretken dedim? Hemen asagidaki onemli duyuruyu okursaniz, o duyurunun yonlendirdigi baglantiyi bos birakmamak adina epeyce bir calistim bugun, ve Hebron yazisini bitirdim. Ingilizce olanini yani. Turkcesini yarina bakalim belki biritirim. Bugun onun disinda okulla ilgili birkac sey uzerinde calistim. Amerika'nin 1981-1986 arasi Orta Dogu politikasi uzerine guzel bir kitaba basladim. Cok guzel gunes vardi bugun, avluda isina isina onu okudum biraz.

Sonra Yael bana nefis bir haber verdi, Dulce Pontes Tel Aviv'e geliyor bu ay diye ama biletleri cok pahali bulduk. Ve fakat artik konser gibi, dans edilebilecek kulupler gibi, sinemalar, tiyatrolar gibi seylere bakma zamanimdir. Halk otobuslerinin mudavimi, otostopcularin kralicesi olma vakti. Zaman dar, tembellige vakit yok. Bir de Yael'den enfes bir Mariza albumu aldim, kopyaladim. Sesini duyar duymaz tanidim, Yael'in odasindan geliyordu muzik. Carlos Saura'nun Fados filmini goz yaslari icinde izlerken dinlemistim onu ilk kez. Gelse Tel Aviv'e dakika durmam kosarim. Aslem gelmisken ve Israil'e gelme durumu varsa, Yasmin Levi dinlemek istiyorum. Sana Mart'a kadar muhlet Yasmin, konser verdin verdin.

Hebron yazisina yarin gomuluyorum, simdiyse cok yorgunum. Calismaktan ve Sean'la kadin ve siddet uzerine atesli bir telefon tartismasi yuzunden yapamadigim idmanin sucluluguyla yorgun dustum. Selamlar.

ONEMLI DUYURU!

Hebron yazisini Turkce'ye cevirmemi beklemek istemeyenler, buradan buyursunlar:
Hebron 1
Hebron 2
Hebron 3

http://aylininisrael.blogspot.com/

Sunday, January 2, 2011

21. Gun: Karmasiklasiyor

Israil gunleri degil, su Hebron yazisi. Cok fazla detay var. Ve tek bir konuya veya bolgeye bu derece saplanip kalmak istemiyorum. Fakat dogru olmayan veyahut dogrulugu suphe goturur seyler yazmaktan kacinmak ve atesli bir soylemden kacinmak icin ugrastikca, yazi daha da uzuyor. Tek bir gunh Hebron gezerek ve tek bir agizdan hikayeler dinleyerek ne kadar gercege ulasilir? Onemli noktalar, ice dogan bir takim olasi durumlar uzerinde durmak, arastirmak, yapilabiliyorsa daha fazla kisiyle bu konuyu konusmak daha onemli. Bu anlamda, Hebron'da gecen bir gunumu, cektigim goruntuleri kronolojik siraya dizerek, kafamda yeniden canlandirmaya calistim, konusmalari kelimesi kelimesine aktarmaya calisiyorum. Verilen bilgilerin dogrulugunu internet vasitasiyla, genelde gazete makaleleri yardimiyla guclendirmek veya supheliyse supheyi acik etmek icin kullaniyorum. Yeter mi emin degilim? Ve minik minik boyle pek cok hikaye var. Her iki taraftan sivil halkin cektigi ciddi sikintilar var. Sadece insanca yasamak talebinde onca insan, dinim bana burayi hak goruyor, senin peygamberin benim peygamberim, tarih gostermistir ki soylemleriyle heba ediliyor. Paylasilamayan nedir diye sormak kolay iken, dugum ilk nerede atildi, cozulebileceken uzerine eklenen yeni dusumler, ise giren baska ipliklerle orulen, karmasiklasan bu model nasil bir kazak oruyor Orta Dogu'ya? Ben kimim de geldim Israil'e, neyi gormeye, neyi bilmeye, neyi sahiplenmeye? Sahiplenecek, sorumluluk hissetmek istedigim seyler arasinda, ortaya karisik bir dunya var mi?

Daha once yazmadigim, yepyeni bir hicbir sey yapmadim bugun. Ama cokcadir aklimda kaynayan seyleri ufakca paylasmak istedim. Bugun Nabluslu organizasyonun raporunun son halini hazirladim. Uzerinde konusuyorken, birkac isim ve kelimeyi yanlis yazmamak icin Halim'den bana tekrarlamasini istedigimde, titizligime ilginc bir yorum getirdi Halim. Sen Amerikanlasmissin, Amerikalilar gibi is yapiyorsun. "Amerikalilasmadan" onceki halimi biliyor gibi. Ne demek istedigini sordugumda guldu, aciklamadi. Aciklamayinca gicik oldum, ama nasil aciklayacagini bulamadigi icin konusmadigini dusundum. Hakkimda son derece dar ve kisitli bilgiye sahip biri olarak, ukalaca bir tavirla soylemis oldugu bu tuhaf seyin, bu okul icin  yaptigini gordugum onca sey, yaptigi seylere yuregini koymus ve barisa inanan bir insan oldugunu gordugum icin uzerinde durmadim bile. Ama burada bahsetmemin sebebi sasirmis olmam. Akademik tavri Amerikalilasmak olarak gordu. Acaba gercekten oyle mi? Veya ben neye nazaran bunu soyledigini tamamen yanlis anladim. Bilemedim. Her neyse. Guzel bir gun.

Saturday, January 1, 2011

20. Gun: Temiz gecis

Temiz niye? Hava temiz burada diye mi? O da vardir elbet ama asil 20 gibi mubarek, ter temiz, 17 gibi kilcikli olmayan bir sayinin, Israil'deki 20. gunumun yilin ilk gunune denk gelmesi.

Gun de en bu kadar sade gecti. Gectigimiz Cuma'dan beri devam eden workshop calismasi sabah 9'da basladi bugun. Ben de tek musait insan olarak okulu gelen ogrencilere acmak durumundaydim. E zaten yapacak da islerim vardi, yila uretken baslayayim derdiyle de doluydum. Hava zaten yagmurlu vs. Calismaktan guzel yapilacak bir sey yok. Idman yapamadigim icin huzursuzum ama her yer pis ve islakti. Bir de bugun nihayet yeni odama tasindim. Cok cok daha guzel eskisine gore. Artik valizden giyinmiyorum, esyalarimi dolaba yerlestirdim. Klima calisiyor bu odada, odayi sicacik yapiyor. Ekstra dolaplar var, rahatlik veren ama yer kaplamayan. Boyle yani. Kediler beslendi, avlu yapraklardan arindirildi, Hebron yazisi hala bitmedi. Herkes cok ozlendi ve anildi. Yarin is gunu. Hebron yazisi bitmeli artik. Ama itiraf etmeliyim Turkce versiyon yarina yetismeyebilir zira oncelikle Ingilizce'yi yazmaya basladim. Cevirmem vakit alacak zira cok uzun bir yazi. Ingilizce'yi de okusak olur diyenler, blog'un Ingilizce versiyonuna takilabilir veya Turkce'yi bekleyebilirler. ler ler ler ler